BENZYL SALICYLATE

Nazwa / opis

Salicylan benzylu; ester benzylowy kwasu salicylowego

---

Funkcja(-e) tego składnika w produktach kosmetycznych

FILTR FIZYCZNY UV (ABSORBER UV)

Chroni produkt kosmetyczny przed uszkodzeniami spowodowanymi działaniem światła UV

NADAJĄCY ZAPACH

Wzmacnia zapach produktu i / lub perfumuje skórę

---

Pochodzenie

syntetyczne/roślinne

---

Występowanie w kosmetykach

Perfumy, wody toaletowe, wody po goleniu, różne kosmetyki perfumowane i naturalne; jako absorbery UV do ochrony np. substancji zapachowych, barwników i składników aktywnych w produkcie, a także do ochrony opakowań z tworzyw sztucznych

---

Występowanie w innych produktach

Produkty lecznicze i wyroby medyczne

---

Ogólne informacje na temat stosowania w kosmetykach

Składnik naturalny w olejkach eterycznych, np. w miłorzębie japońskim. Zgodnie z rozporządzeniem UE dotyczącym produktów kosmetycznych ten składnik musi być wymieniony odrębnie na etykiecie produktu kosmetycznego. Więcej informacji na temat wymagań dotyczących oznakowania alergenów zapachowych znajduje się w sekcji - Informacje o bezpiecznym stosowaniu. Substancje zapachowe lub ich mieszaniny są często określane w branży kosmetycznej jako "kompozycje zapachowe", "olejki zapachowe" lub "perfumy". Na produktach kosmetycznych są one określane nazwą INCI "PARFUM". Są to nierozcieńczone substancje lub mieszaniny, które pochodzą z surowców naturalnych lub mogą być wytwarzane (pół)syntetycznie. Stanowią one substancje wyjściowe do produkcji perfum, wód perfumowanych, wód toaletowych, wód kolońskich i innych perfumowanych produktów kosmetycznych. Przeciętna zawartość substancji zapachowych wynosi w perfumach 15-30 %, w wodzie perfumowanej 10-14 %, w wodzie toaletowej 6-9 %, w wodzie kolońskiej 3-5 %, a w produktach pielęgnacyjnych, szamponach, sprayach do włosów i dezodorantach ok. 0,2-1 % oraz ok. 1-3% w dezodorantach w sztyfcie. Do olejków zapachowych należą olejki eteryczne, żywice i absoluty. Ich źródłem są m.in. kwiaty, liście i łodygi, owoce i skórki owoców lub korzenie roślin, drewno, trawy lub zioła, igły, żywice i balsamy. Związki wyizolowane z produktów naturalnych to m.in. aldehydy, ketony, estry, alkohole (geraniol, cytronellal, cytral, eugenol, mentol). Dostępne są również zapachy półsyntetyczne (cytronellol, octan geranylu, jonon) i syntetyczne (np. alkohol fenyloetylowy i linalol). Zapachy pochodzenia zwierzęcego, takie jak piżmo i ambra, są stosowane rzadko.

---

Informacje na temat bezpiecznego stosowania

Niektóre składniki produktów kosmetycznych mogą u wrażliwych osób wywoływać reakcje alergiczne. Nie oznacza to, że dany składnik jest niebezpieczny dla wszystkich — oznacza to jedynie, że osoby, które wiedzą, że są uczulone na konkretną substancję, powinny unikać produktów ją zawierających. Aby pomóc takim konsumentom w UE, producenci wskazują na etykietach obecność potencjalnych alergenów zapachowych osobno. Dzięki temu osoby z rozpoznaną alergią na substancje zapachowe mogą szybko zauważyć i uniknąć składników, które mogłyby wywołać reakcję alergiczne. Lista alergenów zapachowych, które muszą być wymieniane z nazwy na etykiecie kosmetyku, została określona w załączniku III do rozporządzenia UE w sprawie produktów kosmetycznych. Takie oznakowanie jest wymagane, gdy dana substancja występuje w produkcie w stężeniu przekraczającym 0,01% w produktach spłukiwanych oraz 0,001% w produktach pozostających na skórze. Zgodnie z najnowszymi zmianami w przepisach, od 31 lipca 2026 r. producenci kosmetyków będą zobowiązani do oznaczania 81, a nie jak dotychczas 24, alergenów zapachowych w nowo wprowadzanych na rynek UE produktach. Kosmetyki, które są już w sprzedaży i nie spełniają jeszcze nowych wymagań dotyczących oznakowania, mogą być sprzedawane najpóźniej do 31 lipca 2028 r. Zmiana zasad oznakowania nie oznacza, że produkty stały się mniej bezpieczne ani że zmieniły się ich składy — już wcześniej musiały one spełniać surowe unijne wymogi w zakresie bezpieczeństwa. Celem aktualizacji etykiet jest dostarczenie osobom uczulonym bardziej szczegółowych informacji o obecności dodatkowych alergenów zapachowych, aby mogły świadomie wybierać produkty i łatwo rozpoznawać substancje, na które mogą być uczulone. Testy w kierunku alergii na substancje zapachowe Jeśli istnieje podejrzenie alergii na substancje zapachowe, lekarze zazwyczaj rozpoczynają diagnostykę od prostego testu dermalnego zwanego testem płatkowym. Niewielkie ilości najczęstszych alergenów kontaktowych — w tym dwóch standardowych mieszanin zapachowych (tzw. mieszanina zapachowa 1 i 2 - fragrance mix 1 i 2 ) — umieszcza się na specjalnych plastrach i przykleja do skóry na plecach pacjenta. Plastry pozostają na skórze przez około dwa dni. Po ich usunięciu lekarz sprawdza, czy na skórze pojawiły się reakcje przypominające wyprysk alergiczny. Pozwala to ocenić, czy skóra zareagowała na którykolwiek z badanych składników. Dwie mieszaniny zapachowe stosowane w tym teście zawierają 14 składników, które obecnie muszą być wymieniane na etykietach kosmetyków. Jeśli u pacjenta wystąpi reakcja na jedną z mieszanin, lekarz bada następnie poszczególne składniki osobno, aby ustalić, która konkretna substancja wywołuje alergię. Według obszernych badań europejskich około 2 % populacji cierpi na alergię kontaktową na co najmniej jedną substancję zapachową, przy czym kobiety są dotknięte tym problemem dwukrotnie częściej niż mężczyźni. Jeżeli istnieje wstępne podejrzenie alergii na zapachy, alergolog może przeprowadzić test naskórkowy z dwoma standaryzowanymi seriami zapachowymi (tzw. mieszanka zapachowa 1 i 2). W takiej sytuacji podejrzane alergeny są aplikowane na powierzchnię skóry pleców na dwa dni za pomocą specjalnego plastra. Obserwuje się, czy w polu testowym wystąpi reakcja z zaczerwienieniem i stanem zapalnym skóry, tzn. wyprysk. Dwie serie badań z substancjami zapachowymi powodującymi najczęstsze przypadki alergii pozwalają na identyfikację ogólnego uczulenia na substancje zapachowe w 70-80 % przypadków. Ze względu na bardzo niskie stężenie poszczególnych substancji zapachowych w kosmetykach, stężenie progowe wywołujące reakcję alergii kontaktowej na substancję powodującą uczulenie - w wielu przypadkach nie jest osiągane w warunkach stosowania kosmetyku, szczególnie w przypadku produktów spłukiwanych (rinse-off products). W przypadku reakcji alergicznej na testowaną mieszankę zapachową należy przetestować poszczególne składniki mieszaniny w celu dokładnego określenia substancji, na które dana osoba jest uczulona. Substancja ta jest zatwierdzona i/lub podlega ograniczeniom zgodnie z wpisem do załącznika III rozporządzenia KE dotyczącym produktów kosmetycznych, po dokonaniu oceny przez Komitet Naukowy Komisji UE ds. Ograniczenia mogą odnosić się np. do kryteriów czystości, maksymalnego stężenia lub ograniczenia do niektórych kategorii produktów. Z zastrzeżeniem warunków, które mogą być nałożone w załączniku III, stosowanie tej substancji w produktach kosmetycznych jest bezpieczne.

---

Linki do ocen naukowych

Scientific Committee on Consumer Safety (SCCS) - Opinion on Benzyl Salicylate (SCCS/1656/23)

---

Dlaczego o tym dyskutujemy?

Salicylan benzylu jest alergenem pochodzącym z kompozycji zapachowych. Podejrzewa się również, że zaburza gospodarkę hormonalną. Fakty: Salicylan benzylu ma potencjał uczulający, tzn. może wywoływać alergie. Jest jednak klasyfikowany jako substancja o słabych właściwościach uczulających. Jest jednym z alergenów, których obecność w produkcie powyżej określonego stężenia musi być oznakowana, aby osoby, które są uczulone na tę substancję mogły uniknąć narażenia na nią. Ponieważ stężenie tej substancji w kosmetykach jest bardzo niskie, konsumenci znajdą nazwę na samym końcu listy składników na etykiecie. W wielu przypadkach salicylan benzylu jest zawarty w surowcach roślinnych, takich jak ekstrakt z ylang-ylang lub jaśminu. Badania in vitro i niektóre in vivo wykazały pewien wpływ na estrogeny. Salicylan benzylu podlega obecnie ponownej ocenie przez europejskich ekspertów w celu potwierdzenia lub odrzucenia jego potencjału zaburzającego funkcjonowanie układu hormonalnego. Ostatnia koncepcja dotycząca zaburzeń endokrynologicznych wyjaśnia, dlaczego jest więcej danych in vitro, które są szybsze i łatwiejsze do uzyskania, niż danych in vivo. Dane in vivo często są sprzeczne z danymi in vitro. Dobrym przykładem jest soja, która zawiera cząsteczki naśladujące estrogeny, ale nie wywołujące negatywnego wpływu na człowieka. Amerykańscy eksperci uznali salicylan benzylu za bezpieczny do stosowania w stężeniach stosowanych w kosmetykach. Władze USA dopuszczają go również jako dodatek do żywności. Kluczowe punkty do zapamiętania: Osoby uczulone na salicylan benzylu powinny unikać stosowania produktów zawierających ten surowiec, sprawdzając listę składników produktu kosmetycznego na etykiecie. W większości przypadków ten składnik będzie wymieniony na dole listy. Badania nie potwierdziły właściowści tej substancji do zaburzania funkcjonowania układu hormonalnego, ale obecnie jest on poddawany dalszej ocenie na szczeblu europejskim.

---

Dalsze informacje

W przypadku podejrzenia alergii kontaktowej substancja ta może zostać poddana badaniu dermatologicznemu w teście naskórkowym/płatkowym.

---

Należy do następujących grup substancji

---

Regulacje dotyczące kosmetyków

Składniki kosmetyków podlegają regulacjom prawnym. Należy pamiętać, że w przypadku składników kosmetycznych, poza UE mogą obowiązywać inne przepisy.